Mirage 2000-5 Mk II: Υπεροχή στην αναχαίτιση (φωτορεπορτάζ)

Γράφτηκε από τον/την Apollonas_Leontaritis

Το Mirage 2000-5 Mk II αποτελεί ένα πραγματικά ικανό μαχητικό αναχαίτισης καθώς διαθέτει ένα προηγμένο ραντάρ με ικανότητα εμπλοκής πολλαπλών εναέριων στόχων αλλά και στόχων εδάφους ώστε να είναι σε θέση να ανταπεξέλθει σε απαιτητικά σενάρια. Άλλωστε το πρόγραμμα 2000-5 εκμεταλλεύτηκε σε μεγάλο βαθμό τη σχετική τεχνολογία που αναπτύχθηκε για το Rafale, το οποίο σχεδιάστηκε με γνώμονα το μειωμένο φόρτο εργασίας για το χειριστή σε συνδυασμό με την βέλτιστη διαμόρφωση παρουσίασης των απαραίτητων δεδομένων για την αύξηση της επίγνωσης τακτικής κατάστασης.

 

 

Στόχος ήταν να αυξηθεί η ροή πληροφοριών από τους αισθητήρες προς τον χειριστή, ώστε να διατηρεί άριστη αντίληψη για τα τεκταινόμενα ακόμη και κατά τη κρίσιμη φάση εμπλοκής με εχθρικά μαχητικά σε κλειστές αερομαχίες. Έτσι το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό! Το Mirage-2000-5 προσφέρει στην ΠΑ πρωτόγνωρες δυνατότητες σε κάθε είδους αποστολή σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου με πολλαπλές απειλές.

 

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι σε αποστολές εναέριας μάχης το RDY εντοπίζει ταυτόχρονα 24 στόχους και εγκλωβίζει τους 4 πιο επικίνδυνους οι οποίοι μπορούν να εμπλακούν ταυτόχρονα με βλήματα MICA EM/IR. Η διαχείριση της κατάλληλης κυμματομορφής γίνεται αυτόματα ανάλογα με την κλίση της κεραίας και το ύψος του αεροσκάφους σε σχέση με το στόχο, ενώ διαθέτει ικανότητα αυτοματοποιημένης ταξινόμησης στόχων με κριτήριο την ταχύτητα, την απόσταση, ή το υψόμετρο. Οι βασικότερες διαμορφώσεις που προσφέρει το RDY περιλαμβάνουν εγκλωβισμό ενώ συνεχίζεται η έρευνα (TWS), αποστασιομέτρηση ενώ συνεχίζεται η έρευνα (RWS), εγκλωβισμός μεμονωμένου στόχου (STT), αξιολόγηση στόχων σε κλειστό σχηματισμό (Raid Assesment), εγκλωβισμός στόχων εδάφους / χαρτογράφηση (MAP), απεικόνιση κινούμενου στόχου (MTI), αποφυγή ανάγλυφου (TF) καθώς και έρευνα αέρος επιφανείας (SEA).

 

Το Glass Cockpit όπως αλλιώς ονομάζεται το πιλοτήριο του Mirage-2000-5Mk II προέρχεται από τα πρότυπα μαχητικών τέταρτης γενιάς και αποτελείται από δύο έγχρωμες οθόνες πολλαπλών λειτουργιών MFD’s της Sextant Avionique (4Χ5 inch), μία κεντρικά τοποθετημένη Head Down Display HDD, μια Head Level Display (HLD) TMM 410 στην ευθεία του οπτικού πεδίου του χειριστή και τέλος το HUD VEH 3020. Η σχεδιαστική αυτή καινοτομία αποτελεί ουσιαστικά αποκλειστικό προνόμιο του Mirage-2000-5Mk II αφού η HLD επιτρέπει την απεικόνιση των ενδείξεων του ραντάρ ακριβώς μπροστά στα μάτια του χειριστή, συνδυάζοντας δεδομένα πτήσης από το HUD με το οποίο διατηρείται η επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Σε κάθε άλλη περίπτωση ένας χειριστής προκειμένου να εγκλωβίσει ένα στόχο, είναι αναγκασμένος να αποσπά την προσοχή του κατά τη διάρκεια της αερομαχίας στην οθόνη εντός του πιλοτηρίου με αποτέλεσμα την απώλεια ελάχιστου χρόνου ώστε να επανεστιάσει και πάλι στην εξωτερική θέα.

 

Όμως αυτή η χρονική διάρκεια μπορεί άνετα να σημάνει την διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου, ειδικά σε εμπλοκές με πολλαπλούς αντιπάλους όπου ο αιφνιδιασμός είναι ένα ιδιαίτερα πιθανό ενδεχόμενο. Η μεγαλύτερη οθόνη τακτικής κατάστασης HDD διαστάσεων 5 Χ 5 inch βρίσκεται στο κέντρο του cockpit και απεικονίζει τα δεδομένα τόσο από τους μεταφερόμενους αισθητήρες όσο και άλλα αεροσκάφη ή επίγεια ραντάρ. Επιπλέον η δυνατότητα απεικόνισης του σχεδίου πτήσης βοήθησε ιδιαίτερα τους Έλληνες πιλότους στη ναυτιλία, καθώς οι άσχημες καιρικές συνθήκες στην Ισπανία με πυκνή νέφωση κατά το μεγαλύτερο διάστημα των τεσσάρων εβδομάδων που διήρκησε το TLP, δεν συνέβαλαν ιδιαίτερα στην εξοικείωση με την περιοχή επιχειρήσεων λόγω μειωμένης ορατότητας. Ανάμεσα στους καλύτερους του ΝΑΤΟ Η 331Μ ως μονάδα που έχει αξιολογηθεί επανειλημμένως στο πλαίσιο συμμετοχής της στη δύναμη ταχείας αντίδρασης του NATΟ (NRF) εκπαιδεύει το προσωπικό της ώστε να υπάρχει εξοικείωση με τις νατοϊκές διαδικασίες. Επιπλέον η συμμετοχή της ΠΑ σε διεθνείς ασκήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς προσφέρει πολύτιμη εμπειρία σε νατοϊκές επιχειρήσεις και διαδικασίες ενώ αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία ποιοτικής εκπαίδευσης για τους Έλληνες ιπτάμενους.

 

Παράλληλα αποκομίζονται διδάγματα τα οποία μεταφέρονται στην Ελλάδα και αποτελούν αποτέλεσμα επεξεργασίας, προκειμένου τα συμπεράσματα να ενσωματωθούν στις επιχειρησιακές τακτικές ενώ σημαντική είναι η εμπειρία που μεταλαμπαδεύουν οι εκπαιδευόμενοι όταν επιστρέψουν στους συναδέλφους τους. Οπότε όπως μας είπαν και οι χειριστές της 331Μ τα ελληνικά Mirage 2000-5MK II έχουν εκτελέσει πολλές φορές στο πλαίσιο της συμμετοχής στο πρόγραμμα TLP αποστολές σε ρόλο Εναέριας Υπεροχής (Fighter Sweep) για την προστασία νατοϊκών σχηματισμών COMMAO που πετούσαν σε αποστολές προσβολής OCA (Offensive Counter Air). Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε αποστολή είχαν να αντιμετωπίσουν ομάδες αεροσκαφών εχθρικής απεικόνισης (Red Air), τα οποία τις περισσότερες φορές ήταν νατοϊκά F-16 και γαλλικά Mirage 2000. είτε πολωνικά MiG-29 Fulcrum και σε κάποιες περιπτώσεις Eurofighter!

 

Με την χρήση βλημάτων BVR τύπου MICA τα ελληνικά Mirage-2000-5 Mk2 αποκτούσαν σχεδόν πάντα καθολικό πλεονέκτημα στις αποστολές του TLP, καθώς δεν είχαν περιορισμούς από το σενάριο της άσκησης αναφορικά με τις εμβέλειες των όπλων. Αυτό επέτρεψε στους χειριστές της 331Μ να χρησιμοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητες των MICA σε αποστολές αεροπορικής υπεροχής. Επιγραμματικά το βλήμα έχει εμβέλεια 35-60km αναλόγως της θέσης αεροσκάφους φορέα και στόχου. Το μειωμένο βάρος επιτρέπει τη μεταφορά έως και 6 βλημάτων από το Mirage-2000-5Mk II, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα την διατιθέμενη ισχύ πυρός. Ο MICA ενσωματώνει προηγμένο ενεργό ανιχνευτή AD 4A που λειτουργεί στη ζώνη Κ και σύστημα διεύθυνσης καυσαερίων για αυξημένη ευελιξία (80g) ακόμη και σε κλειστές εμπλοκές! Μετά τη βολή το βλήμα δέχεται καθοδήγηση μέσω ραδιοζεύξης από το ραντάρ RDY του –5 ενώ κατά την τερματική φάση ενεργοποιεί το δικό του ραντάρ. Η έκδοση MICA IR χρησιμοποιείται τόσο σε εμπλοκές BVR όσο και σε κλειστές αερομαχίες με ελάχιστο βεληνεκές 500μ!

 

Ο εγκλωβισμός στόχων γίνεται με τη βοήθεια του ραντάρ. Τέλος και ο ερευνητικής SAT μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτόνομα πριν η μετά τη βολή του βλήματος. Έτσι ο αντίπαλος χειριστής δεν λαμβάνει καμία προειδοποίηση για την επερχόμενη απειλή αφού η κατεύθυνση του MICA είναι εντελώς παθητική. Τα χαρακτηριστικά αυτά καθιστούσαν το Mirage-2000-5 Mk2 σε θανάσιμη απειλές για οποιονδήποτε αντίπαλο που εξουδετέρωνε τα θύματα του στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων σε εμπλοκές πέραν του οπτικού ορίζοντα! Υπενθυμίζεται ότι οι πιλότοι της 331Μ που πήραν μέρος στη 2η Εκπαιδευτική Σειρά Αέρος για το 2013 του Tactical Leadership Programme (TLP), στην Αεροπορική Βάση Albacete στην Ισπανία διέπρεψαν αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις για τις ικανότητες της ΠΑ.

 

Είχε προηγηθεί η μεταστάθμευση στην Ισπανία τεσσάρων μαχητικών Mirage 2000-5Mk2 και αριθμού Ιπταμένων και τεχνικού προσωπικού ), στο διάστημα από 4 έως 27 Μαρτίου 2013 με τη βοήθεια δύο μεταγωγικών C-130H της 356 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών. Τα αποτελέσματα ήταν επάξια για τη φήμη των ελληνικών φτερών καθώς ο Σμηναγός (Ι) Θεοχάρης Κατσαρός, ψηφίσθηκε, ανάμεσα στους υπολοίπους συμμετέχοντες, ως ο καλύτερος εκπαιδευόμενος της σειράς («course warrior»), ο Υποσμηναγός (Ι) Ιωάννης Σιάνος, ψηφίσθηκε δεύτερος, ισοβαθμώντας με άλλους εκπαιδευόμενους, ενώ ο Επισμηναγός (Ι) Μαρίνος Μπογατίνης, (ο οποίος είναι τοποθετημένος στο TLP ως εκπαιδευτής), ψηφίστηκε για 3η (!) φορά ως ο καλύτερος εκπαιδευτής! Στην ελληνική αποστολή συμμετείχαν επίσης ένας υπαξιωματικός Πληροφοριών από την 331η Μοίρα, ένας ελεγκτής Αεράμυνας από την 380η Μοίρα Αερομεταφερόμενου Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου (Μ. ΑΣΕΠΕ), καθώς και δυο ιπτάμενοι ως «External Fighters».

 

Υπεροχή στην αναχαίτιση

 

Η ευελιξία των Mirage 2000-5Mk II παραμένει μια από τις κορυφαίες της κατηγορίας του, με δομικό όριο 9g και βαθμό στροφής 15 μοίρες/δευτ σε ύψος 5.000ft με ταχύτητα 0,7Μάχ ενώ σε ύψος 15.000ft και ταχύτητα 0,9 Μάχ, ο μέγιστος βαθμός στροφής είναι αντίστοιχα 4 μοίρες/δευτ! Σύμφωνα με τους χειριστές της 331Μ η παρουσία πολυάριθμων απειλών σε ασκήσεις TLP επέβαλε τη χρήση τακτικών, ώστε να διατηρηθεί η παρουσία τους στο απαιτούμενο χρονικό διάστημα στην περιοχή περιπολίας (CAP), ενώ ένας ακόμη παράγοντας ήταν η προσεκτική «χρήση» βλημάτων σε εικονικές βολές ώστε τα μαχητικά να μην τα σπαταλήσουν όλα σε αρχικό στάδιο και αναγκαστούν να αποχωρήσουν πρόωρα! Σημειώνεται ότι οι επιδόσεις του Mirage 2000-5Mk II τόσο στη μονοθέσια όσο και στη διθέσια έκδοση παραμένουν εξαιρετικές με μέγιστη ταχύτητα που αγγίζει τα 2,2Μαχ.

 

Η εμβέλεια που δίνει ο κατασκευαστής σε αποστολή CAP με οπλισμό 4 βλήματα (2 BVR + 2 IR), τρείς πτερυγικές δεξαμενές καυσίμου σε τυπικές συνθήκες θερμοκρασίας, φτάνει τα 880nm με αυτονομία 2,8 ωρών. Όσον αφορά αποστολές αναχαίτισης με χρήση μετάκαυσης για επίτευξη υπερηχητικής ταχύτητας, η εμβέλεια μειώνεται σε 460nm. Τέλος το σύστημα αυτοπροστασίας ICMS Mk3 των Mirage-2000-5Mk II προσφέρει στους Έλληνες πιλότους την ικανότητα άμεσου εντοπισμού απειλών από όλες τις κατευθύνσεις. Διαθέτει προειδοποίηση εγκλωβισμού από ραντάρ RWR, προειδοποίηση επερχόμενου βλήματος (MAW) και πλήρως αυτοματοποιημένη διαχείριση παρεμβολέα και εκτοξευτών αναλώσιμων Chaff / Flare. Σημειώνεται ότι το σύστημα έχει την δυνατότητα λειτουργίας σε αυτόματη, ημιαυτόματη διαμόρφωση εξασφαλίζοντας οικονομικότερη και αποδοτικότερη χρήση των αναλώσιμων. Πάντως σε κάθε περίπτωση ο χειριστής μπορεί να προβεί στην άφεση φωτοβολίδων ή αερόφυλλων εάν κρίνει ότι το αεροσκάφος αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή.

 

Επίλογος

 

Όπως μάθαμε οι αποστολές στο TLP διακατέχονται από το ρητό «Εκπαιδεύσου όπως θα πολεμήσεις». Αυτό δεν αποτελεί φυσικά κάτι νέο για τους χειριστές της ΠΑ, καθώς το σύστημα εκπαίδευσης στις Μοίρες μαχητικών τους εισάγει εξ αρχής σε αυτή τη φιλοσοφία. Άλλωστε )ι συνθήκες στο Αιγαίο είναι τέτοιες που ειδικά όσον αφορά τις Μοίρες με πρωταρχικό ρόλο την αναχαίτιση, η άρτια προετοιμασία για τις πραγματικές συνθήκες αποτελεί.. τυποποιημένη διαδικασία! Ιδιαίτερα όσον αφορά την απειλή εξ Ανατολών αλλά και τα σενάρια εναέριας μάχης που πραγματοποιούνται στην εκπαίδευση, εισάγουν τους χειριστές της ΠΑ σε ένα τρόπο σκέψης, ώστε τελικά οι πλέον απαιτητικές συνθήκες να θεωρούνται πολύ απλά και οι αναμενόμενες! Αυτό σημαίνει ότι οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι νατοϊκοί χειριστές ως κάτι νέο (σε ότι αφορά το επίπεδο απειλής και την πολυπλοκότητα των ασκήσεων στο TLP), είναι απολύτως αναμενόμενες για τους Έλληνες πιλότους.

 

‘Άλλωστε οι ίδιοι οι χειριστές της 331Μ χωρίς καμία δόση υπερβολής μας μετέφεραν ακριβώς αυτήν την εικόνα, χαρακτηρίζοντας ως «απροβλημάτιστες» τις εναέριες αναμετρήσεις τους με άλλα νατοϊκά μαχητικά στο TLP. Και αυτό επιβεβαιώνεται πλήρως από τα αποτελέσματα που πετυχαίνουν κάθε μέρα στους ουρανούς του Αιγαίου! Επιπλέον η εξουδετέρωση στόχων υψηλής αξίας από τα πρώτα στάδια μιας σύρραξης, με πυραύλους cruise τύπου SCALP, αποτελεί άλλον έναν από τους κρυφούς άσσους που προσθέτει η 331Μ στο οπλοστάσιο της ΠΑ. Ικανότητα που θα κάνει τη διαφορά όποτε και αν αυτό απαιτηθεί.

ΠΗΓΗ

http://defencenews.gr/amina/4370-mirage-2000-5-mk-ii-yperoxi-stin-anaxaitisi-fotoreportaz

Στη τελική ευθεία το πρόγραμμα του εκσυγχρονισμού των F-16 της Π.Α

Γράφτηκε από τον/την Apollonas_Leontaritis

 

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2016, πραγματοποιήθηκε στη ΓΔΑΕΕ συνάντηση μεταξύ του Γενικού Διευθυντή κ Κοσμά Βούρη με εκπροσώπους της εταιρείας Lockheed Martin για παρουσίαση του προτεινόμενου προγράμματος εκσυγχρονισμού των Α/Φ F-16.

 

 

Επιπλέον, στη συνάντηση αναφέρθηκε η οριστικοποίηση του χρονοδιαγράμματος αναφορικά με την έναρξη του προγράμματος εκσυγχρονισμού που προϋποθέτει την εκταμίευση της προκαταβολής προς την Lockheed Martin. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη του προγράμματος είναι η οικονομική και πολιτική σταθερότητα στη χώρα μας. Υπό άλλες συνθήκες το πρόγραμμα πάλι θα βρεθεί σε παλινωδίες και θα απωλεσθεί κρίσιμο χρονικό διάστημα. Τα κόστη για τη Π.Α με δεδομένο ότι θα η διαμόρφωση που έχει επιλεγεί είναι το F-16 VIPER αναφέρονται ως εξής:

 

1. Για τον εκσυγχρονισμό 155 αεροσκαφών, δηλαδή του συνόλου των ελληνικών F-16C/D το κόστος είναι περί τα 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια και τιμή 12,2 εκατομμύρια ανά αεροσκάφος. 
2. Για τον εκσυγχρονισμό 123 αεροσκαφών των Block 50, Block 52+ και Block 52+ Advanced κόστος περί τα 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια και τιμή 12,1 εκατομμύρια ανά αεροσκάφος. 
3. Για τον εκσυγχρονισμό 82 αεροσκαφών των Block Block 52+ και Block 52+ Advanced κόστος περί το 1 δισεκατομμύριο δολάρια και τιμή 11,7 εκατομμύρια ανά αεροσκάφος. 

Ο χρονικός ορίζοντας εκτέλεσης του προγράμματος αναφέρει πως εντός του 2016 θα σταλεί στις ΗΠΑ η Letter of Request (LOR) με στόχο την Letter of Acceptance (LOA) η οποία αναμένεται να έρθει στα τέλη του 2017. Η ενεργοποίηση της LOA σημαίνει και την έναρξη του προγράμματος αφού αμέσως πρόκειται να δοθεί η πρώτη προκαταβολή. Πρακτικά, αυτό συνεπάγεται πως από τα μέσα του 2018 μπορούν τα F-16 της Π.Α να εισέρχονται στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ για εκσυγχρονισμό. 

Με δεδομένο ότι η Τουρκία έπειτα από απόφαση καθολικής αναβάθμισης των μαχητικών F-16C/D, διαθέτει πλέον έναν ομοιογενή στόλο από 163 μαχητικά (επιπέδου αντίστοιχου με τα Block 52+ Advanced της ΠΑ), η ποιοτική ανατροπή εις βάρος της ΠΑ έχει πλέον συντελεστεί. Οι προοπτικές όμως είναι εξαιρετικά δυσοίωνες, αφού σε λίγα χρόνια τα πρώτα τουρκικά F-35A LIGHTNING II θα ενταχθούν σε υπηρεσία, εισάγοντας στο Αιγαίο την απειλή των μαχητικών 5 ης γενιάς. Από την άλλη πλευρά η ΠΑ είναι δεδομένο ότι δεν έχει πρακτικά καμία δυνατότητα στην παρούσα φάση να προχωρήσει σε υλοποίηση προγράμματος Νέου Μαχητικού. Συνεπώς η μόνη απάντηση φαίνεται ότι βρίσκεται στην αναβάθμιση του στόλου των ελληνικών F-16. Το ενδιαφέρον συγκεντρώνει η απόλυτη εξελικτικά έκδοση του μαχητικού της Lockheed Martin, που υπόσχεται να προσφέρει στην ΠΑ ευρύ φάσμα δυνατοτήτων 5 ης γενιάς, στον υφιστάμενο στόλο μαχητικών που διαθέτει. Η ρεαλιστική θεώρηση του προβλήματος διατήρησης αξιόπιστης αεροπορικής αποτροπής από το ΓΕΑ, έχει κατ αρχήν ως δεδομένο ότι δεν υπάρχει καμία δυνατότητα περεταίρω απώλειας χρόνου.

 

Οι εκτιμήσεις υπήρχαν εδώ και πολύ καιρό διαθέσιμες, καθιστώντας σαφές ότι η ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού του στόλου των F-16 της THK, θα οδηγήσει αναγκαστικά την ΠΑ σε ένα κρίσιμο χρονικό σημείο, στο οποίο η ικανότητα αποτροπής, θα αρχίσει να βαίνει συνεχώς μειούμενη. Με το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας να θέτει αμείλικτους περιορισμούς  στον μελλοντικό επιχειρησιακό σχεδιασμό, έχει πλέον εδραιωθεί η άποψη ότι η υλοποίηση ενός προγράμματος εκσυγχρονισμού για το στόλο των μαχητικών F-16, αποτελεί την μοναδική αξιόπιστη και ρεαλιστική δυνατότητα προκειμένου το Όπλο να συμβαδίσει με την εξέλιξη της απειλής και να αντιμετωπίσει τις επερχόμενες επιχειρησιακές προκλήσεις.

Η απόφαση εκσυγχρονισμού αποδεικνύεται ενδεδειγμένη πρακτική - όχι μόνο από την Τουρκία - αλλά και από άλλους μεγάλους διεθνείς χρήστες του F-16 οι οποίοι έχουν προχωρήσει, ή προτίθενται να υλοποιήσουν σύντομα προγράμματα αναβάθμισης για τους στόλους που έχουν σε υπηρεσία, με στόχο να παραμείνουν στην πρώτη γραμμή τουλάχιστον για τα επόμενα 20 χρόνια! Στην Ελλάδα οι ειδικές συνθήκες που δημιούργησαν η έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού σε επίπεδο στρατιωτικής ηγεσίας, σε συνδυασμό με την οικονομική και πολιτική αστάθεια, προκάλεσαν μια καθυστέρηση σε επίπεδο χρονικής υλοποίησης της αναβάθμισης των μαχητικών F-16, επιτρέποντας στην Τουρκία να ανακτήσει το χαμένο έδαφος των τελευταίων 12 ετών, προκειμένου να ισοσταθμίσει ποιοτικά στο στόλο μαχητικών της. Φαίνεται όμως ότι η μνημειώδης αναβλητικότητα της ελληνικής πλευράς (τουλάχιστον αυτή τη φορά) ενδέχεται να δημιουργήσει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που θα επιτρέψει στην ΠΑ να βρεθεί και πάλι μπροστά από τις εξελίξεις.

Με την Τουρκία να βασίζει το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 που διαθέτει στο πρότυπο CCIP, επέλεξε να επενδύσει μεν σε ομογενοποίηση στόλου και αναβάθμιση μαχητικών ικανοτήτων σε ένα χρονικό σημείο που βρισκόταν, προ των νέων τεχνολογικών εξελίξεων που είναι σήμερα διαθέσιμες στην αγορά και είναι σε θέση να αλλάξουν ριζικά τους κανόνες διεξαγωγής αεροπορικού αγώνα. Κλειδί των δυνατοτήτων αυτών βρίσκεται στην ανάπτυξη της δυνατότητας ενσωμάτωσης στο F-16, ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης τεχνολογίας AESA που παρέχει (όπως θα δούμε) δραματική αναβάθμιση της μαχητικής ισχύος, με εγκλωβισμό περισσότερων στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις και διαφορετικά ύψη, ενώ είναι σε θέση να εντοπίζει ακόμη και δύσκολους στόχους με χαμηλό ίχνος RCS (όπως είναι τα βλήματα cruise και τα μαχητικά 5ης γενιάς)!

Οι διεθνείς εξελίξεις

Σημαντικές εξελίξεις που δυνητικά επηρεάζουν το ελληνικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού ήταν το πρόγραμμα αναβάθμισης 134 KF-16C/D Block 52 της Νοτίου Κορέας ύψους 1,1 δις. που κατακυρώθηκε αρχικά στην BAE Systems με τον υπολογιστή  CFCC και ραντάρ AESA αλλά εν συνεχεία ακυρώθηκε εξ αιτίας υπερβάσεων στον προϋπολογισμό του προγράμματος και την φαινομενική αδυναμία της BAE Systems να ολοκληρώσει τα συστήματα χωρίς την υποστήριξη του αρχικού κατασκευαστή – δηλαδή της Lockheed Martin.. Επίσης η περίπτωση της Ταιβάν που εκσυγχρονίζει 145 F-16A/B Block 20 σε ένα πρόγραμμα ύψος 5,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων (εάν υλοποιηθεί πλήρως), περιλαμβάνει το ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης ΑΕSA ( το RACR της  Raytheon είτε το SABR της Northop Grumman), τερματικά Link 16, JHMCS, ικανότητα βολής προηγμένων όπλων JDAM, JSOW, GBU, WDMD, AIM-9X, AIM-120C, ατρακτήδιο σκόπευσης SNIPER XR, NVG, ατρακτήδια ECM AN/ALQ-211(V)9 AIDEWS κ.α  

Πρόκειται ουσιαστικά για τον πρώτο εξαγωγικό πελάτη που υιοθετεί ραντάρ AESA αναλαμβάνοντας τελικά και το κόστος ενσωμάτωσης, καθιστώντας  διαθέσιμο το σύστημα και σε άλλους δυνητικούς πελάτες. Παράλληλα ο αριθμός των μαχητικών πλησιάζει και τον αντίστοιχο επιθυμητό των μαχητικών της ΠΑ που δύναται να εκσυγχρονιστούν με AESA - αν και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι από τεχνικής πλευράς αφορά εντελώς διαφορετικές εκδόσεις.. Τέλος άλλοι δύο χρήστες η Σιγκαπούρη και το Ισραήλ σκοπεύουν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να προχωρήσουν σε αναβάθμιση ικανοτήτων των F-16 C/D Block 52+ και F-16I που διαθέτουν αντίστοιχα με ενσωμάτωση ραντάρ τεχνολογίας AESA.

Διαφορετικές εκδόσεις – Προδιαγραφές με ραντάρ AESA

Ο ελληνικός στόλος F-16 όλων των Block, ο οποίος κατανέμεται σε 8 μοίρες, αποτελεί σήμερα την ραχοκοκαλιά της δύναμης μαχητικών της ΠΑ. Ιδιαίτερα οι εκδόσεις Block 52+ και Block 52+ Advanced αποτελούν την αιχμή του δόρατος που  συμπληρώνεται από τα επίσης ικανότατα αλλά περιορισμένα στον αριθμό (25) Mirage-2000-5MK2 που αρκούν για τον εξοπλισμό μίας Μοίρας.Παράλληλα ο κίνδυνος απαξίωσης σύγχρονων σχετικά μέσων όπως τα F-16 Block 30 και Block 50 του προγράμματος Peace Xenia Ι και II (που έχουν να προσφέρουν πολλά ακόμα στο ελληνικό οπλοστάσιο και ειδικότερα στην ελληνική αεράμυνα, ελλοχεύει με αποτέλεσμα η γήρανση του στόλου να πιέζει την ΠΑ προς τη λήψη απόφασης Δυστυχώς τα Block αυτά διατηρούν (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) τις δυνατότητες που διέθεταν από την εποχή ένταξής τους σε υπηρεσία (το 1989 και 1997 αντίστοιχα). Η κατάσταση αυτή αποδίδεται στην «κακή σχέση» που έχει η ΠΑ με τις διαδικασίες αναβάθμισης όταν για όλες τις προηγμένες αεροπορικές δυνάμεις της Δύσης, δεν αποτελούν κάτι αποσπασματικό αλλά συνδέονται άμεσα με το κύκλο ζωής του μαχητικού και προβλέπονται σε όλο τον ορίζοντα επιχειρησιακής αξιοποίησης.

Ως γνωστόν προτάσεις για την αναβάθμιση των F-16 υπάρχουν ήδη εδώ και 4 περίπου χρόνια, με την ΠΑ να εστιάζει αρχικά στα Block 50 και Block 52+ , τα οποία σκόπευε να αναβαθμίσει σε επίπεδο Block 52+ Advanced. Παράλληλα προβλεπόταν ένας ελαφρύτερος εκσυγχρονισμός για τα Block 30 που απέμειναν από την αρχική προμήθεια Peace Xenia I. Σήμερα είναι πλέον προφανές ότι η ανάληψη ενεργειών πρέπει να γίνει σε πολλαπλά επίπεδα, εστιάζοντας πρωταρχικά στην ενσωμάτωση προηγμένων δυνατοτήτων στο στόλο των F-16 της ΠΑ που θα προσφέρουν την επιθυμητή εξισορρόπηση της απειλής. Ένας αντίστοιχος εκσυγχρονισμός στα πρότυπα του CCIP που εφάρμοσε η Τουρκία – απλώς δεν θα είναι αρκετός για να σταθμίσει το μέγεθος της απειλής..

Η υιοθέτηση ενός ποιοτικότερου πακέτου αναβάθμισης των δυνατοτήτων των ελληνικών «γερακιών» θα πρέπει να εστιάζει στην ενσωμάτωση προηγμένων ικανοτήτων που θα προέλθουν μέσω της υιοθέτησης ενός ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης AESA ενώ πέραν της δραματικής αύξησης μαχητικής ισχύος (απέναντι και σε μαχητικά 5ης γενιάς) ο στόλος θα επωφεληθεί και από την επίτευξη ομοιοτυπίας και οικονομιών κλίμακας σε όλο τον κύκλο ζωής του τύπου που αναμένεται να ξεπεράσει το 2030!

Η έκδοση F-16V Viper

H έκδοση “Viper” αναπτύχθηκε αρχικά από την Lockheed Martin προκειμένου το F-16 να συμμετέχει με αξιώσεις απέναντι στον ανταγωνισμό για τον διαγωνισμό νέου μαχητικού MMCA της Ινδίας το Φεβρουάριο του 2012. Η επικράτηση του Rafale έναντι του F-16 στον ινδικό διαγωνισμό μπορεί να μην απέφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα στην εταιρία, αλλά η επένδυση σε ότι αφορά το κόστος ανάπτυξης φαίνεται ότι θα απέδιδε καρπούς λίγο αργότερα αφού ο βασικός χρήστης του F-16 (η USAF), ανακοίνωσε την απαίτηση για την αναβάθμιση 350 περίπου, F-16C/D Block 40/42 και 50/52 ύψους  2,13 δισ. $. Η USAF εκτιμούσε την περίοδο εκείνη ότι θα δαπανήσει 3,2 εκατ. $ για κάθε αεροσκάφος για την τοποθέτηση ενός ολοκληρωμένου ραντάρ AESA και είχε ζητήσει την υλοποίηση εκσυγχρονισμού των F-16 στο οικονομικό έτος 2013. Το πρόγραμμα όμως έλαβε απρόσμενη τροπή τον Ιανουάριο του 2014 καθώς ακυρώθηκε λόγω περικοπών στον προϋπολογισμό Άμυνας των ΗΠΑ (με άκρως πιθανό το ενδεχόμενο να επανέλθει προς υλοποίηση όταν οι συνθήκες χρηματοδότησης είναι ευνοϊκές). Σύμφωνα με την Lockheed Martin η νέα διαμόρφωση στοχεύει πλέον στην υλοποίηση της σε ένα στόλο, που συνολικά φτάνει τα 2000 αεροσκάφη με ηλεκτρονικά που αποτελούν το απώτερο εξελικτικό βήμα της οικογένειας F-16.

Ραντάρ AESA

Το πρόγραμμα F-16 Viper σχεδιάστηκε εξ αρχής ώστε να είναι συμβατό με τα δύο ανταγωνιστικά και υπό ανάπτυξη προγράμματα ανάπτυξης ραντάρ ενεργούς σάρωσης Active Electronically Scanned Array (AESA). Έτσι η USAF και όλοι οι λοιποί χρήστες διατηρούν το πλεονέκτημα επιλογής μεταξύ του SABR της Northrop Grumman και του RACR της  Raytheon. Αμφότερα προβλέπεται να αντικαταστήσουν είτε τα APG-68(V) 5 των block 50/52 είτε τα εξαγωγικά APG-68(V)7 και APG-68(V)9. Το APG-83 επιδεικνύει σύμφωνα με πληροφορίες εξαιρετική απόδοση εντοπισμού στόχων σε μεγάλες αποστάσεις ακόμη και στις πλέον δύσκολες συνθήκες σε περιβάλλον ηλεκτρονικών παρεμβολών, με 3 -5 φορές μεγαλύτερη αξιοπιστία και χαμηλότερο κόστος συντήρησης σε σχέση με τα ραντάρ μηχανικής σάρωσης. Ειδικότερα στα χαρακτηριστικά του περιλαμβάνεται ικανότητα ιχνηλάτησης πολλαπλών στόχων (20)+ σε διαφορετικά ύψη και ταχύτητες, ικανότητα δημιουργίας εικόνας υψηλής ανάλυσης SAR (Synthetic Aperture Radar) για κρούση παντός καιρού, προηγμένες διαμορφώσεις αέρος επιφανείας και το πιο σημαντικό όλων.. Ταυτόχρονη ικανότητα διαμορφώσεων αέρος - αέρος και αέρος εδάφους που προσφέρει αυξημένη επίγνωση τακτικής κατάστασης, επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και υψηλότερη επιβιωσημότητα κοντά στα επίπεδα ενός μαχητικού 5ης γενιάς όπως το F-35.

Νέα διαμόρφωση πιλοτηρίου

H νέα οθόνη CPD (Center Pedestal Display) αποτελεί το πλέον εξέχον χαρακτηριστικό του προγράμματος αναβάθμισης Viper και μεταμορφώνει το πιλοτήριο, ώστε να υποστηρίζει τις προηγμένες ικανότητες που παρέχουν τα συστήματα αποστολής του F-16V. Η οθόνη CPD διαστάσεων 6Χ8 inch, τοποθετείται κεντρικά στο ύψος του pedestal και απαλείφει τα παραδοσιακά αναλογικά όργανα ταχύτητας, ύψους τεχνητού ορίζοντα και απεικόνισης οριζόντιας κατάστασης HIS που συναντάμε στα F-16C/D. Χάρις αυτήν πλέον, ο χειριστής του F-16V θα έχει στη διάθεση του προβολή εικόνας πολύ υψηλής ευκρίνειας, έγχρωμου βίντεο, χάρις την νέα προηγμένη γεννήτρια παραγωγής συμβολογίας IPDG (Improved Programmable Display Generator). Η λειτουργία του IPDG θα είναι κρίσιμη για την μαχητική ικανότητα του F-16V καθώς είναι υπεύθυνη για την προβολή εικόνας από το ραντάρ AESA, δεδομένων από τη ζεύξη δεδομένων Link 16, και εικόνα από τον κινούμενο χάρτη υψηλής ανάλυσης CMM (Color Moving Map).

Τοποθετήθηκε έπειτα από την διαπίστωση ότι οι δύο οθόνες CCMFD στα Block 52+ και Advanced δεν επαρκούν σε επιθυμητό μέγεθος και ανάλυση προκειμένου να προβάλουν με ευκρίνεια εικόνα από το ραντάρ, το ατρακτήδιο σκόπευσης Sniper  αλλά και εικόνα από τη διαμόρφωση συνθετικού διαφράγματος SAR. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία η νέα διαμόρφωση με την υιοθέτηση οθόνης CPD, θα επιτρέψει την βέλτιστη παρουσίαση δεδομένων για την απεικόνιση τακτικής κατάστασης, που θα έχει ως συνέπεια την ανώτερη αντίληψη της διάταξης του πεδίου της μάχης και τελικά την συνεπαγόμενη αύξηση της επιβιωσημότητας του μαχητικού. Φυσικά στο πλαίσιο της αναβάθμισης προβλέπεται η πλήρης ενσωμάτωση του Διακλαδικού Συστήματος Προβολικής Απεικόνισης επί Κάσκας JHMCS καθώς και φωτισμός πιλοτηρίου πλήρως συμβατός με Διόπτρες Νυχτερινής Όρασης (NVG).

Βελτιωμένο πακέτο συστημάτων

Το πακέτο αναβάθμισης ηλεκτρονικό στο επίπεδο F-16V, περιλαμβάνει την  αναβάθμιση σπονδυλωτού υπολογιστή αποστολής MMC προερχόμενο από εμπορικά απάρτια (COTS), ψηφιακό υπολογιστή ελέγχου πτήσης DFLCC όπως επίσης μια νέα αρτηρία δεδομένων υψηλής ταχύτητας (High speed Data Bus) που θα μεταφέρει αμφίδρομα δεδομένα από αισθητήρες και ζεύξη δεδομένων Link 16. Παράλληλα η ενσωμάτωση λογισμικού Μ6 θα ολοκληρώσει τις προηγμένες λειτουργίες της ζεύξης Link 16 με απεικόνιση απειλών, διάταξη φίλιων δυνάμεων, στοιχεία για όπλα πυρομαχικά καύσιμα, δεδομένα στοχοποίησης και αυτόματη ανάθεση τομέων έρευνας – εμπλοκής. Σε ότι αφορά την ικανότητα σκόπευσης το F-16 Viper διαθέτει πρόβλεψη για πλήρη ενσωμάτωση του ατρακτηδίου σκόπευσης Sniper Advanced Targeting Pod με προηγμένες διαμορφώσεις FLIR,TV,IR, καταδείκτη λέιζερ και διαμόρφωση Laser Spot Tracer (εντοπισμός δέσμης από εναλλακτικό εναέριο ή επίγειο καταδείκτη), διαμόρφωση αναγνώρισης Recce και καταγραφής έγχρωμης εικόνας ενώ υπάρχει η ικανότητα εντοπισμού χρονικά ευαίσθητων στόχων με χρήση Data Link και εγκλωβισμούεναέριων στόχων για οπτική ταυτοποίηση από μεγάλες αποστάσεις.

Στα προηγμένα συστήματα που ενσωματώνει η διαμόρφωση Viper περιλαμβάνονται το προηγμένο σύστημα ναυτιλίας LN-260 EGI, νέο σύστημα ταυτοποίησης APX-126 AIFF ικανότητας Mode 5, καθώς επίσης και σύστημα Auto GCAS που αποτρέπει την ελεγχόμενη συντριβή στο έδαφος, με αυτόματη εκτέλεση ελιγμού ανάκτησης σε ύψος ασφαλείας σε περίπτωση λάθος εκτίμησης ύψους ή απορποσανατολισμού του χειριστή. Τέλος το πρόγραμμα αναβάθμισης δίνει σε παλαιότερα F-16 την δυνατότητα  μεταφοράς όλων των πιστοποιημένων βλημάτων αέρος αέρος και όπλων προσβολής στόχων εδάφους, κυρίως όμως των προηγμένων πυρομαχικών JDAM και βλημάτων Stand Off JSOW, μετατρέποντας το F-16V σε μια ικανότατη πλατφόρμα αναχαίτισης και κρούσης, με επιδόσεις που προσεγγίζουν σε αρκετά σημεία αυτές του F-35 Lightning II! Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι  κατασκευάστρια εταιρία Lockheed Martin δίνει έμφαση στο απολύτως λογικό επιχείρημα, ότι εφόσον είναι ο αρχικός κατασκευαστής ( Original Equipment Manufacturer) του μαχητικού F-16, είναι και η πλέον αρμόδια και ικανή να φέρει εις πέρας ένα τόσο απαιτητικό - από πλευράς εύρους δυνατοτήτων – πρόγραμμα αναβάθμισης.

Για το λόγο αυτό έχει στη διάθεση της πλήρη μηχανολογικά στοιχεία, για δομικές επεμβάσεις και πιστοποίηση νέων ηλεκτρονικών και οπλικών συστημάτων, ενώ διαθέτει τις εγκαταστάσεις και την υποδομή διεξαγωγής των απαραίτητων δοκιμών μαζί με τις απαραίτητες διαδικασίες. Επιπλέον η προϋπάρχουσα εμπειρία σε τέτοιου είδους προγράμματα εξασφαλίζει την επιτυχή ολοκλήρωση εργασιών εκσυγχρονισμού. Έμπρακτη απόδειξη αποτελεί η διαδικασία της ετήσιας αξιολόγησης ικανότητας CPAR (Contractor Performance Assesment Report) που έχει καθιερώσει η αμερικανική κυβέρνηση για τους αναδόχους προγραμμάτων του Πενταγώνου, και έχει βαθμολογήσει ως εξαίρετη την εκτέλεση των προγραμμάτων αναβάθμισης MLU και CCIP - τόσο για λογαριασμό της USAF - όσο και για 6 διεθνείς χρήστες F-16 που χρησιμοποίησαν προγράμματα FMS.

Παράγοντες που επηρεάζουν τον ελληνικό εκσυγχρονισμό

Σε ότι αφορά την αναβάθμιση των μαχητικών F-16 της ΠΑ, η κύρια παράμετρος είναι ότι η ΠΑ διαθέτει 4 συνολικά εκδόσεις F-16 (30/50/52+/52+ Advanced) με σημαντικές διαφορές στον μεταξύ τους εξοπλισμό.

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική πρόθεση του ΥΕΘΑ αναφορικά με τον εκσυγχρονισμό F-16 προέβλεπε:

Α) Για τα μεν F-16 Βlock 52+ τοποθέτηση υπολογιστή αποστολής MMC 7000 στη θέση του MMC 5000, ολοκλήρωση του συστήματος Link 16 με τοποθέτηση τερματικού MIDS, προηγμένη μηχανική ολοκλήρωση του IRIS-T με την εισαγωγή τριών πρόσθετων χαρακτηριστικών έναντι των υπαρχόντων στα Βlock 52+ και ενσωμάτωση δυνατότητας ACMI.

Β) Για τα F-16 Βlock 50 το πρόγραμμα προβλεπόταν να είναι πιο εκτεταμένο καθώς τα αεροσκάφη είναι παλαιότερα και οπωσδήποτε απαιτούν μεγαλύτερο εύρος εργασιών και κόστος, προκειμένου να αναβαθμιστούν στο επίπεδο Advanced.

Τα παραπάνω περιλαμβάνονταν στην μελέτη σκοπιμότητας για την αναβάθμιση 56 αεροσκαφών F-16C/D block 52+ και 39 F-16C/D block 50, η οποία εξετάστηκε από την διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων στις 19 Ιανουαρίου 2014 υπό τον τότε υπουργό Εθνικής Άμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο.

Το επιδιωκόμενο επίπεδο των αεροσκαφών που θα βρίσκονταν μετά τον εκσυγχρονισμό, ήταν αυτό των F-16 Block 52+ Advanced, χωρίς να περιλαμβάνεται στα σχέδια της ΠΑ η αναβάθμιση των block 30

Για την ιστορία θα αναφέρουμε ότι η αρχική πρόταση της LM το 2009 κόστους  $ 1,3 δισ. αφορούσε συνολικό εκσυγχρονισμό του στόλου των Block 50/52+ σε επίπεδο Advanced ενώ προέβλεπε και την εφαρμογή στα Block 30 του επιπέδου «CCIP Lite» με κόστος $ 400 εκ. (η πρόταση περιλάμβανε αναβάθμιση ραντάρ APG-68 στο επίπεδο (V) 9 και υπολογιστή αποστολής MMC 7000 - χωρίς όμως υποδομή για JHMCS και Link 16). Η ανανεωμένη προσφορά το 2013 με προϋπολογισμό $ 900 εκ. είχε αφαιρέσει εντελώς το κομμάτι των Block 30 του “CCIP Lite” εστιάζοντας μόνο στην αναβάθμιση των Block 50/52+,  διατηρώντας συμβατικό ραντάρ στην έκδοση (V) 9 και υπολογιστή MMC 7000. Ήταν προφανές ότι η Lockheed προσάρμοσε τα δεδομένα της προσφοράς της, στην απόφαση της ΠΑ να μην αναβαθμίσει τα F-16 του Peace Xenia I προκειμένου να μειωθεί το κόστος του προγράμματος..

Οι σημερινές εναλλακτικές λύσεις

ΣΕΝΑΡΙΟ Α

Το ιδανικό σενάριο για την ΠΑ είναι η αναβάθμιση των Block 50 (PX II), Block 52+ (PX III) και Block 52+ Advanced (PX IV), στο επίπεδο της έκδοσης F-16V (Viper) με ενσωμάτωση ραντάρ AESA και κεντρικής οθόνης CDU για αναβάθμιση της απεικόνισης τακτικής κατάστασης στο πιλοτήριο και με απαραίτητη προϋπόθεση την ενσωμάτωση ζεύξης δεδομένων Link 16 που θα καλύψει το κρίσιμο επιχειρησιακό κενό συγκριτικά με το στόλο μαχητικών της THK.  Σε περίπτωση που υιοθετηθεί η βέλτιστη (αλλά ακριβή) λύση  εφοδιασμού ραντάρ AESA στο σύνολο των Block 50/52+/52+ Advanced, θα υπάρχει ως συνέπεια πλεόνασμα ραντάρ AN/APG-68 (V)9 και υπολογιστών MMC5000 για τοποθέτηση στα Block 30 (από τα Block 52+).

ΣΕΝΑΡΙΟ Β

Με κυρίαρχο παράμετρο το κόστος, η ΠΑ θα μπορούσε να εξετάσει εναλλακτικά τη λύση εκσυγχρονισμού μονάχα των Block 52+ και Block 52+ Advanced με AESA στο επίπεδο F-16V.  Στην περίπτωση αυτή τα απάρτια των δύο εκδόσεων (ραντάρ ΑΝ/ΑPG-68 (V) 9 και υπολογιστές MMC 5000/7000, θα μπορούσαν να  εφοδιάσουν τα Block 50 αλλά και τα Block 30, με διαδικασίες φυσικά που σε κάθε περίπτωση απαιτούν ξεχωριστές πιστοποιήσεις. Τα Block 50 σε αυτό το σενάριο θα αποκτήσουν νέο ραντάρ APG-68(V)9 στη θέση του υφιστάμενου APG-68(V)7,  2  νέες έγχρωμες οθόνες πολλαπλών λειτουργιών, δυνατότητα χρήσης έγχρωμου κινούμενου χάρτη, υπολογιστή ΜΜC-7000, συμβατότητα με NVG, ενσωμάτωση δυνατότητας JHMCS, μεταφορά του βλήματος IRIS-T, ζεύξη δεδομένων Link-16 με τερματικό MIDS και ενσωματωμένη δυνατότητα ACMI. Επιπλέον στο πακέτο αναβάθμισης θα πρέπει απαραιτήτως να περιλαμβάνεται τόσο για τα Block 50 αλλά και για τα Block 30, πιστοποίηση κατευθυνόμενων πυρομαχικών GBU-31/32 JDAM καθώς και βλημάτων Stand Off τύπου AGM-154A/C JSOW.

ΣΕΝΑΡΙΟ Γ

Μια άλλη επιλογή (μονάχα ως λύση ανάγκης) για την ΠΑ θα ήταν μόνο η αναβάθμιση των Block 50/52+ σε επίπεδο Block 52 Advanced αλλά χωρίς AESA, επιτυγχάνοντας σε ότι αφορά την ομογενοποίηση στόλου και μερική αύξηση ικανοτήτων. Εάν επιλεγεί αυτή η λύση χαμηλότερου κόστους, τότε τα απάρτια των Block 50 που θα αφαιρεθούν (δλδ ραντάρ ΑΝ/APG-68 (V) 7 και υπολογιστές GAC, θα μπορούσαν να βρουν το δρόμο όμως στα Block 30, επιτυγχάνοντας τουλάχιστον μια εντελώς οριακή αναβάθμιση ικανότητας – οπωσδήποτε καλύτερης από τη σημερινή! Δεν θα αποκτηθούν όμως τα συγκριτικά τεχνολογικά πλεονεκτήματα που προσφέρει το AESA κυρίως απέναντι σε απειλές μαχητικών 5ης γενιάς, συνεπώς η λύση αυτή εκ των πραγμάτων δεν λογίζεται ως ρεαλιστική αλλά ούτε ως πρακτική σε σχέση κόστους / απόδοσης.

Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να αναφερθεί το αυτονόητο: Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας με εργασίες και πιστοποιήσεις που θα πρέπει να γίνουν σε F-16 διαφορετικών εκδόσεων Block παραγωγής, προϋποθέτει - εκ των πραγμάτων - την επιλογή του αρχικού κατασκευαστή για την υλοποίηση  του εκσυγχρονισμού (δηλαδή την Lockheed Martin), σε συνδυασμό με την εφαρμογή μέτρων δομικής αναβάθμισης - ενίσχυσης για ασφαλή επέκταση του ορίου ζωής της ατράκτου των μαχητικών.

Οπλικά συστήματα – ατρακτήδια σκόπευσης

Το ζήτημα πιστοποίησης και απόκτησης προηγμένων οπλικών συστημάτων και ατρακτιδίων σκόπευσης σε ικανούς αριθμούς στο στόλο των F-16 είναι ένα πρόβλημα που ταλανίζει την ΠΑ εδώ και πολλά χρόνια. Ενδεικτικό είναι ότι ήδη από το 2009 που παραλάβαμε τα 30 μαχητικά F-16C/D Block 52+ Advanced (Peace Xenia IV), τόσο οι μικρές ποσότητες κατευθυνόμενων πυρομαχικών JDAM/JSOW όσο και η περικοπή του σκέλους προμήθειας που αφορούσε 10 επιπλέον μαχητικά αλλά και τα απαραίτητα ατρακτήδια σκόπευσης, προκάλεσαν σημαντικά κενά στην επιχειρησιακή αξιοποίηση τους. Είναι δεδομένο φυσικά ότι οι ανάγκες της ΠΑ - ειδικά σε ότι αφορά τα ατρακτήδια σκόπευσης - είναι πολύ μεγάλες, γεγονός που δημιουργεί υστέρηση σε κρίσιμο φάσμα των αποστολών τακτικής κρούσης.

Επιπλέον το ίδιο πρόβλημα σε συνδυασμό με την πλήρη απουσία πρόβλεψης των 39 Block 50 και των 56 Block 52+ που βρίσκονται σήμερα σε υπηρεσία, να μεταφέρουν κατευθυνόμενες βόμβες JDAM. JSOW, επιβάλουν σημαντικές προσθήκες που θα πρέπει συνοδευτούν από τις απαραίτητες πιστοποιήσεις (σε ενδεχόμενο πρόγραμμα αναβάθμισης σε επίπεδο F-16V). Σε ότι αφορά  την πιστοποίηση χρήσης του σκοπευτικού JHMCS στα Block 30 και 50 (στο πλαίσιο οποιασδήποτε αναβάθμισης τους), θα πρέπει να συνοδευθεί και από ανάλογη παραγγελία νέων σκοπευτικών επί κράνους, καθώς τα υπάρχοντα δεν επαρκούν ούτε αριθμητικά άλλα ούτως η άλλως για τεχνικούς λόγους δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε άλλα αεροσκάφη. Η προμήθεια ικανής ποσότητας ατρακτιδίων σκόπευσης AAQ-33 XR Sniper ή LITENING, θα πρέπει φυσικά να θεωρείται δεδομένη, ώστε να προσφέρουν πλήρη εκμετάλλευση σε ότι αφορά την ικανότητα στοχοποίησης για τα κατευθυνόμενα πυρομαχικά που θα που θα πρέπει να είναι σε θέση να μεταφέρουν τα εκσυγχρονισμένα F-16 της ΠΑ!

Τέλος μια πτυχή που λίγοι έχουν αναλογιστεί μέχρι σήμερα είναι η ικανότητα συνεργασίας του F-16 με μαχητικά 5ης γενιάς και συγκεκριμένα με το Διακλαδικό Μαχητικό Κρούσης (JSF) F-35 Lightning II. Ήδη ο υπάρχον στόλος F-16 της Αμερικανικής Αεροπορίας προετοιμάζεται για την νέα εποχή με την έλευση του F-35 να είναι πλέον γεγονός, ενώ και οι δύο τύποι θα λειτουργούν συνδυαστικά σε αεροπορικές επιχειρήσεις τουλάχιστον για τα επόμενα 15-20 χρόνια. Το μοντέλο αυτό συνεργασίας F-16 / F-35 θα ακολουθήσουν - εκτός των ΗΠΑ- άλλες 7 χώρες σε Ευρώπη και Ασία που θα διαθέτουν τους δύο τύπους μαχητικών (μεταξύ των οποίων και η Τουρκία). Συνεπώς το γεγονός αυτό θα πρέπει να προβληματίσει τους επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας, ώστε να σχεδιάσουν με ρεαλισμό, τα επόμενα βήματα προς την κατεύθυνση διατήρησης του ισοζυγίου αεροπορικής ισχύος.

ΠΗΓΗ

http://defencenews.gr/amina/4356-sti-teliki-eftheia-to-programma-tou-eksygxronismoy-ton-f-16-tis-p-a

Μεταστάθμευση Αεροσκάφους Ναυτικής Συνεργασίας στις Εγκαταστάσεις της ΕΑΒ

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι την Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου 2016 πραγματοποιήθηκε η μεταστάθμευση από το στρατιωτικό αεροδρόμιο Ελευσίνας στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας, του δεύτερου αεροσκάφους ναυτικής συνεργασίας P3B-Orion από τα πέντε συνολικά, στο πλαίσιο προγράμματος εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης των εν λόγω αεροσκαφών.

Αντιπλοίαρχος Αδαμάντιος Χριστοδούλου ΠΝ

Εκπρόσωπος Τύπου ΓΕΝ

ΠΗΓΗ

http://www.hellenicnavy.gr/el/enimerosi/deltia-typou/item/6927-metastathmefsi-aeroskafous-naftikis-synergasias-stis-egkatastaseis-tis-eav.html

Sukhoi Su-34 το αεροσκάφος με το παρατσούκλι “Παπάκι”

 Δούκας Γαϊτατζής

 

 

Οι μοναδικές ικανότητες εναέριας μάχης και παρακολούθησης του προηγμένου στρατιωτικού αεροσκάφους της Ρωσίας.

Hβιομηχανία κατασκευής αεροσκαφών Chkalov στο Νοβοσιμπίρσκ της δυτικής Σιβηρίας κατασκεύασε το 100ο μαχητικό βομβαρδιστικό Su-34 (κωδικοποιημένη ονομασία του NATO: Fullback), όπως ανακοίνωσε την 19η Αυγούστου στη σελίδα του στο Facebook ο αναπληρωτής Πρωθυπουργός Ντμίτρι Ρογκόζιν.

Η πρώτη σύμβαση για την παράδοση των στρατιωτικών αεροσκαφών Su-34 υπογράφηκε με το Ρωσικό υπουργείο Άμυνας το 2008. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το προηγμένο μαχητικό βομβαρδιστικό εισήλθε σε σε υπηρεσία με τις Αεροδιαστημικές Δυνάμεις της Ρωσίας. Όπως ανέφερε νωρίτερα ο Αρχηγός των Ρωσικών Αεροδιαστημικών Δυνάμεων, Πτέραρχος Βίκτορ Μποντάρεφ, το Su-34 θα αντικαταστήσει τελικά τα βομβαρδιστικά πρώτης γραμμής Su-24 (Fencer) και τα μαχητικά υποστήριξης Su-25 (Frogfoot).
Οι Ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις αναμένεται να παραλάβουν όχι λιγότερα από 200 μαχητικά-βομβαρδιστικά Su-34 στο πλαίσιο του κρατικού προγράμματος εξοπλισμού έως το 2020.

Η Ρωσική ομάδα κρούσης χρησιμοποιεί με επιτυχία αυτα τα στρατιωτικά αεροσκάφη στις επιχειρήσεις της στην Συρία κατα την μάχη της τρομοκρατικής οργάνωσης Ντά’ες (αραβικό ακρωνύμιο του “Ισλαμικού Κράτους”) που είναι εκτός νόμου στην Ρωσία.

Γιατί “Παπάκι”;

Su-34 © Valery Sharifulin/TASS

Το αεροσκάφος διαθέτει ένα πρότυπο αεροδυναμικού σχήματος με επιπρόσθετα πρόσθια πτερύγια, μια τραπεζοειδής μεσαία πτέρυγα, διπλά κάθετα ουραία πτερύγια, δυο κινητήρες AL-31F στο πίσω μέρος και τρίκυκλο σύστημα προσγείωσης.
Το πλήρωμα αποτελείται από έναν πιλότο και έναν πλοηγό που κάθονται παράλληλα μέσα σε έναν θωρακισμένο θάλαμο διακυβέρνησης (κοκπιτ). Η είσοδος στο κοκπιτ μπορεί να γίνει μέσω μιας επιδαπέδιας ανθρωποθυρίδας με την αναρρίχηση των σκαλοπατιών.
Ο διοικητής μιας Πτέρυγας Μάχης Su-34, Αλεξει Μπελονογκ ο οποίος έχει καταγράψει περίπου χίλιες ώρες πτήσης και έχει πετάξει με τέσσερις τύπους αεροσκάφους είπε το TASS.ru κατά την παραμονή της Ημέρας της Πολεμικής Αεροπορίας ότι συγκεκριμένα το μαχητικό-βομβαρδιστικό Su-34 ήταν για αυτόν το αδιαμφισβήτητο φαβορί.

“Και παρεμπιπτόντως, η πραγματική αλήθεια είναι οτι το προηγμένο μαχητικό-βομβαρδιστικό αποκαλείται ευγενικά ως “Παπάκι” ανάμεσα στα στρατεύματα λόγω του επίπεδου σχήματος κωνικής μύτης του. Δεν βλέπω κάτι κακό σε αυτό”.

Αλεξει Μπελόνογκ
Διοικητής Πτέρυγας Μάχης Su-34.

Το Su-34 είναι ένα από τα αγαπημένα αεροσκάφη ανάμεσα σε πολλούς πιλότους καθώς διαθέτει ενα ευρύχωρο και άνετο κόκπιτ και εξαιρετικά πτητικά χαρακτηριστικά”. Φυσικά, δεν είναι σχεδιασμένο για ακροβατικά αλλά μπορεί επίσης να αντιμετωπίσει υπερφορτώσεις έως 7,5G [Οι πιλότοι έρχονται αντιμέτωποι με υπερφορτώσεις όταν πραγματοποιούν ακροβατικούς ελιγμούς]”, είπε ο πιλότος.

Τρία σε ένα

Su-34 © Marina Lystseva/ITAR-TASS

Το διθέσιο βομβαρδιστικό πρώτης γραμμής Su-34 μπορεί να επιχειρεί εξίσου αποτελεσματικά ημέρα και νύχτα και σε οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Το Su-34 που σύμφωνα με την ταξινόμηση του NATO έλαβε το όνομα “Fullback” έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση επιδρομών με πυραύλους και βόμβες κατά χερσαίων αντικειμενικών στόχων και την καταστροφή εχθρικών αεροπορικών στόχων.

«Το Su-34 είναι ένα μοναδικό μηχάνημα. Ενσωματώνει όλα όσα διαθέτουν τρία αεροσκάφη: Ένα μαχητικό αεροσκάφος, ένα αεροσκάφος υποστήριξης και ένα βομβαρδιστικό πρώτης γραμμής. Το Su-34 μπορεί να επιχειρήσεις με επιτυχία σε οποιασδήποτε αεροπορική αποστολή και να καταστρέψει αποτελεσματικά χερσαίους και στόχους επιφανείας. Επιπλέον, μπορεί να παραμείνει στον αέρα για απεριόριστο χρονικό διάστημα και αυτό το διάστημα μπορεί να περιοριστεί μόνο από την σωματική αντοχή του πιλότου».

Βίκτορ Λιτοβκιφ
Αμυντικός Αναλυτής του TASS.

Το Su-34 το οποίο είναι μια τροποποιημένη έκδοση του μαχητικού αεροσκάφους Su-27 (Flanker), αναπτύχθηκε από το σχεδιαστικό γραφείο Sukhoi υπό την καθοδήγηση του αρχισχεδιαστή Ρολαν Ματριροσοφ. Το μαχητικό-βομβαρδιστικό κατασκευάζεται μαζικά από την “Βιομηχανία Κατασκευής Αεροσκαφών” που έχει έδρα το Νοβοσιμπίρσκ από το 2006.

Το Su-34 πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση το 1990 (το πρωτότυπο αεροσκάφος T-10V-1 είχε πετάξει έχοντας πιλότο τον τιμημένο πιλότο δοκιμών της ΕΣΣΔ, Ανατολι Ιβάνοφ).

Το Su-34 αναπτύχθηκε για την άμεση μεταστάθμευση του για την ανάληψη αποστολών σε οποιαδήποτε περιοχή των συνόρων της χώρας για την αξιόπιστη αποτροπή μιας πιθανής ένοπλης σύγκρουσης πριν την άφιξη των κύριων δυνάμεων.

«Ακόμη πριν από την είσοδο του αεροσκάφους σε υπηρεσία, το πλήρωμα των πιλότων δοκιμών του σχεδιαστικού γραφείου Sukhoi πραγματοποίησε μια απευθείας πτήσης χωρίς στάσεις από την Μόσχα στην Σαχαλίνη της Ρωσικής Άπω Ανατολής και επέστρεψε πίσω με εναέριο ανεφοδιασμό καυσίμου αποδεικνύοντας έτσι σε όλους όσους είχαν αμφιβολίες ότι το στρατιωτικό αεροσκάφος είναι σε θέση να ολοκληρώσει οποιασδήποτε αποστολή στην πιο απομακρυσμένη περιοχή από την αεροπορική βάση του».

Βίκτορ Λιτοβκιφ
Αμυντικός Αναλυτής του TASS.

Ολες οι συνθήκες μέσα στο Su-34 είναι προσανατολισμένες για αυτόν τον σκοπό. Εν συγκρίσει με τα υπόλοιπα μαχητικά αεροσκάφη, το πλήρωμα βρίσκεται δίπλα-δίπλα μέσα στο κόκπιτ αντί ο ένας πίσω από τον άλλον.

“Υπάρχει χώρος ανάμεσα τους όπου μπορεί να αναπτυχθεί ένα στρώμα και να ξεκουραστεί ένα από τα μέλη του πληρώματος κατά την πτήση”, είπε ο αμυντικός αναλυτής. Άλλωστε ο χώρος πίσω από τα καθίσματα των πιλότων τους δίνει την δυνατότητα να σταθούν τελείως όρθιοι.

«Υπάρχει ένας φούρνος μικροκυμάτων, ένα κλιματιστικό σύστημα, ένα ηλεκτρικό σύστημα μασάζ ενσωματωμένο στο κάθισμα που πιλότου και ακόμη μια βιολογική τουαλέτα μέσα στο βομβαρδιστικό. Αν θέλετε να ξέρετε αυτή η ρύθμιση δεν μπορεί να συναντηθεί στο εσωτερικό όχι μόνο σε μαχητικά αεροσκάφη αλλά επίσης και στα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς αλλά επίσης και στα στρατιωτικά μεταγωγικά Il-76 , τότε μπορεί να εκπλαγείτε για άλλη μια φορά με την μοναδικότητα του Su-34″.

Βίκτορ Λιτοβκιφ
Αμυντικός Αναλυτής του TASS.

Το Su-34 μπορεί να πετά σε λειτουργία αυτομάτου πιλότου σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος, περιζώνοντας το έδαφος. Κατά την γνώμη του Λιτόβκιφ, κανένα από τα μαχητικά σε όλον τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των πολυδιαφημισμένων αεροσκαφών F-22 και F-35, δεν διαθέτει “αυτές τις δυνατότητες”.

Το δεύτερο διαθέσιμο ραντάρ για την επιτήρηση του πίσω ημισφαιρίου είναι επίσης ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του αεροσκάφους: Το σύστημα πρόκειται να προειδοποιήσει το πλήρωμα για μια απειλή και μπορεί σε μια προσπάθεια του εχθρού να “χτυπήσει πισώπλατα” να την αποφύγει εξαπολύοντας πυραύλους.

Χαρακτηριστικά του αεροσκάφους 

Σύμφωνα με στοιχεία από ανοικτές πηγές, το Su-34 έχει μήκος 23,3 μέτρων, ύψος 6,4 μ. και εκπέτασμα πτερύγων 14,7 μ. Το αεροσκάφος έχει επιχειρησιακή οροφή 14650 μέτρων και επιχειρησιακή αυτονομία 4500 χιλιομέτρων χωρίς ανεφοδιασμό και 7000 με εναέριο ανεφοδιασμό καυσίμων. Το μαχητικό-βομβαρδιστικό Su-34 έχει ακτίνα αποστολής ως 1100 χλμ. Το αεροσκάφος έχει βάρος απογείωσης 45,1 τόνων και φορτίο μάχης που ζυγίζει 8 τόνους. Το αεροσκάφος μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως 1900 χλμ/ωρα. 

Το Su-34 είναι οπλισμένο με ένα πυροβόλο 30mm και έχει 12 ισχυρά σημεία ανάρτησης διάφορων τύπων αέρος-αέρος και αέρος-επιφανείας εναερίων πυραύλων, ρουκετών και βομβών.

Ενδιαφέρον από διεθνείς πελάτες.

Su-34 © Mikhail Syritsa/ITAR-TASS

Το ενδιαφέρον των διεθνών πελατών για τα Ρωσικά αεροσκάφη, ειδικά προς τα μαχητικά-βομβαρδιστικά Su-34, εχει αυξηθεί με τις επιχειρήσεις της Ρωσικής αεροπορικής δύναμης κρούσης στην Συρία. Συγκεκριμένα το εν λόγω ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί από κάποιες χώρες στην Μέση Ανατολή.

«Χωρίς αμφιβολία, το ενδιαφέρον έχει αυξηθεί θέλω να πω ότι δωδεκάδες αντιπροσωπείες της Ροσομπορονέξπορτ (κρατικός εξαγωγέας όπλων) βρίσκονται κάθε εβδομάδα σε ταξίδια προς το εξωτερικό και υπάρχει πολύ εντατική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με χώρες της Μέσης Ανατολής, Αφρικής, Λατινικής Αμερικής, Ασίας και ούτω καθεξής».

Σεργκει Γκορεσλάβσκι
Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Ροσομπορενέξπορτ

Το 2015, η Ροσομπορονέξπορτ ξεκίνησε την προετοιμασία για την πιστοποίηση μιας εξαγωγικής διαμόρφωσης για το Su-34. Το 2016, μια αναμενόμενη σύμβαση με την Αλγερία ίσως να υπογραφεί για την προμήθεια των βομβαρδιστικών πρώτης γραμμής.

Οι διαπραγματεύσεις πάνω σε αυτό το θέμα είναι ήδη σε εξέλιξη και έχουν προχωρήσει ενώ η σύμβαση δεν έχει υπογραφεί ακόμα.

«Η Αλγερινή πλευρά έχει εκφράσει από καιρό την επιθυμία της να αγοράσει αεροσκάφη Su-34, αλλά δεν υπήρχε πιστοποιητικό εξαγωγικής διαμόρφωση από πριν για αυτό το μηχάνημα. Τώρα όμως είναι διαθέσιμο. Πιστεύω ότι η σύμβαση θα υπογραφεί σίγουρα στα μέσα του 2016 ή πριν το τέλος του έτους».

Πηγή από την αμυντική βιομηχανία.

Γεωγραφία της χρήσης.

Su-34 © Marina Lystseva/ITAR-TASS

Τα αεροσκάφη Su-34 της Ρωσίας πραγματοποίησαν πολεμικές αποστολές για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Νότια Οσετία το 2008. Τα μαχητικά-βομβαρδιστικά χρησιμοποιήθηκαν για την παροχή κάλυψης των μαχητικών αεροσκαφών, διενεργώντας ηλεκτρονικό πόλεμο κατά των αντιαεροπορικών συστημάτων της Γεωργίας με την χρήση του σταθμού παρεμβολών Khibiny.

Τα μαχητικά-βομβαρδιστικά Su-34 διεξήγαγαν παρεμβολές μέσα από τους σχηματισμούς των μαχητικών αεροσκαφών, αποτρέποντας, αποτρέποντας την επιτυχημένη παρεμβολή τους από τα Γεωργιανά συστήματα αεράμυνας, και επίσης κατέστρεψαν ενα κρίσιμο ραντάρ κοντά στο Γκόρι με έναν αντι-ραντάρ πύραυλο.

Από το 2015, το μαχητικό-βομβαρδιστικό Su-34 εμφανίζεται συχνά σε τηλεοπτικά αποσπάσματα των τηλεοπτικών σταθμός που μεταδίδουν ειδήσεις σχετικά με τις επιχειρήσεις της Ρωσικής ομάδας κρούσης στην Συρία. Αμυντικοί αναλυτές, πολλοί εμπειρογνώμονες και ειδικοί παρακολουθούν με ενδιαφέρον την επιτυχημένη απόδοση του.

Αεροσκάφη Su-34 διενέργησαν εξορμήσει όχι μόνο με τις βόμβες OFAB-500 και τις προγραμματιζόμενες KAB-500 αλλά επίσης και με πυραύλους αέρος-αέρος μικρής και μεσαίας εμβέλειας.

Η σουίτα όπλων του Su-34 περιλαμβάνει τους πυραύλους αέρος-αέρος μικρής εμβέλειας R-73 (κωδικοποιημένη ονομασία NATO AA-11 Archer) και τον μεσαίας εμβέλειας R-27 (AA-10 Alamo).

Το μαχητικό-βομβαρδιστικό Su-34 μπορεί να μεταφέρει έως έξι πυραύλους R-73 σε εκτοξευτές που είναι τοποθετημένοι σε πυλώνες στα ακροπτερύγια και έως οχτώ πυραύλους R-27 που μπορούν να τοποθετηθούν σε φορείς ή εκτοξευτές σε πυλώνες κάτω από τα φτερά ή την άτρακτο.

Τα αεροσκάφη Su-34 χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην άνοιξη του 2016 για την εξάλειψη εμποδίων πάγου. Η αποστολή τους προκάλεσε την μεγαλύτερη πλημμύρα των τελευταίων 20 ετών στον ποταμό Σεβερναγια Ντβινα στις Περιφέρειες Βόλογκντα και Αρχανγκελσκ. Τα βομβαρδιστικά πραγματοποίησαν δύο εξόδους το καθένα, εκτελώντας ρίψη οχτώ βομβών συνολικού βάρους 4 τόνων.

Την 16η Αυγούστου, τα μαχητικά-βομβαρδιστικά Su-34 απογειώθηκαν για πρώτη φορά από το αεροδρόμιο Χαμαντάν του Ιράν για να πραγματοποιήσουν επιδρομές κατά των μαχητών στην Συρία. Η έξοδος περιελάμβανε επίσης τα Ρωσικά βομβαρδιστικά μεγάλης εμβέλειας Tupolev Tu-22M3. Εκτέλεσαν επιδρομή κατά αντικειμενικών στόχων των τρομοκρατικών οργανώσεων Ντά’ες και Τζαμπχατ αλ-Νουσρα στις Συριακές επαρχίες του Χαλεπιού, Ντειρ εζ Ζορ και Ιντίλμπ.

Το οπτικοακουστικό υλικό βασίζεται στις εναέριες λήψεις του αεροσκάφους Su-34 που πραγματοποιήθηκαν από χειριστές της Υπηρεσίας Βοινινφορμ του Ρωσικού υπουργείου Άμυνας.

Απόδοση/Μετάφραση από το TASS.ru για την Προέλαση.

ΠΗΓΗ

http://www.proelasi.org/2016/09/03/sukhoi-su-34-%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BA%CE%AC%CF%86%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%8D%CE%BA%CE%BB%CE%B9-%CF%80/